Bel je steen-expert op 011 45 60 00
Bel je steen-expert op 011 45 60 00
Wie een oprit, terras of voortuin wil aanleggen, krijgt steeds vaker te maken met termen zoals waterdoorlatende verharding, waterpasserende klinkers, grasdallen, grindplaten, brede voegen of poreuze betonstraatstenen.
Dat is logisch. Regenwater moet zoveel mogelijk op eigen terrein kunnen blijven. Niet elke buitenruimte kan zomaar volledig gesloten verhard worden. Daarom wordt er vaker gekeken naar materialen en systemen waarbij water kan infiltreren in de ondergrond.
De Vlaamse overheid publiceerde hiervoor een lijst met waterdoorlatende verhardingen. Die lijst geeft een overzicht van materialen die als waterdoorlatend beschouwd kunnen worden. Maar daar zit meteen een belangrijke nuance.
Een oprit of terras is niet automatisch waterdoorlatend omdat het materiaal op de lijst staat. Het gaat altijd over het volledige systeem. De toplaag moet kloppen, maar ook de fundering, de onderfundering, de voegvulling, het onderhoud en de toepassing.
In dit artikel leggen we uit wat de lijst betekent, welke materialen erin voorkomen en waar je best op let bij de keuze voor je oprit, terras of voortuin.
De lijst waterdoorlatende verhardingen is een overzicht van materialengroepen die als waterdoorlatend beschouwd kunnen worden.
Ze is vooral bedoeld als houvast voor ontwerpers, aannemers, architecten, vergunningverleners en particulieren die beter willen begrijpen welke oplossingen mogelijk zijn.
Belangrijk: de lijst is geen kant-en-klare goedkeuring voor elk project. Ze is niet-limitatief en richtinggevend. Dat betekent dat er ook andere oplossingen mogelijk kunnen zijn, zolang de volledige opbouw voldoet aan de vereisten rond waterdoorlatendheid.
Voor jou als particulier is vooral dit belangrijk: je kiest niet alleen een steen, tegel of grindsoort. Je kiest een opbouw die moet passen bij je woning, je gebruik, je ondergrond en eventueel je vergunning.
Een veelgemaakte fout is denken dat alleen de bovenste laag telt.
Bijvoorbeeld: je kiest een waterdoorlatende klinker, maar die wordt geplaatst op een klassieke gesloten laag stabilisé. Dan kan het water misschien wel door de klinker of voeg, maar niet voldoende verder infiltreren in de onderliggende lagen.
Dan werkt het systeem niet zoals bedoeld.
Een waterdoorlatende verharding bestaat meestal uit meerdere lagen:
| Laag | Functie | Waarom belangrijk? |
|---|---|---|
| Toplaag | De zichtbare afwerking: klinker, tegel, natuursteen, grasdal, grind… | Hier komt het water eerst op terecht. |
| Fundering | De laag die draagkracht geeft aan de verharding | Moet water kunnen doorlaten én voldoende stabiel zijn. |
| Onderfundering | Extra dragende en/of waterbergende laag onder de fundering | Belangrijk bij zwaardere belasting, minder goede ondergrond of extra waterbuffering. |
| Ondergrond | De bestaande bodem | Moet voldoende geschikt zijn om water te laten infiltreren of correct afgewaterd worden. |
| Term in de lijst | Hoe mensen het vaak noemen | Wat betekent dit in praktijk? | Waarvoor interessant? | Grasbetonproducten | Grasdallen, betonnen grasdallen | Betonnen elementen met openingen waarin gras, grind, split of steenslag kan komen. | Opritten, parkings, voortuinen, zones waar groen en draagkracht gecombineerd worden. |
|---|---|---|---|
| Gras-kunststofplaten | Grindplaten, kunststof grasdallen | Kunststof platen die gras of grind stabiliseren. In de volksmond worden ze vaak grindplaten genoemd. | Tuinpaden, voortuinen, lichtere toepassingen, grindzones. |
| Betonstraatstenen en betontegels met brede voegen | Klinkers met brede voegen, waterpasserende klinkers | Massieve klinkers of tegels waarbij het water via de bredere voeg naar beneden loopt. | Opritten, terrassen, tuinpaden, afhankelijk van formaat en opbouw. |
| Betonstraatstenen en betontegels met afstandshouders | Klinkers met afstandshouders, EcoSpacer-oplossing | Afstandshouders zorgen ervoor dat de juiste open voeg tussen de stenen behouden blijft. | Opritten en terrassen waar je een strakkere steen wil combineren met waterdoorlatendheid. |
| Poreuze betonstraatstenen en betontegels | Waterdoorlatende klinkers | Betonstenen waarbij water door de steen zelf kan lopen. | Opritten, paden en terrassen met een waterdoorlatende opbouw. |
| Kasseien met brede voegen | Natuursteen met open voeg, waterpasserende natuursteen | Natuursteen waarbij het water via de voegen infiltreert. Dit hoeft niet alleen over klassieke kasseien te gaan. | Opritten, voortuinen, tuinpaden en karaktervolle buitenruimtes. |
| Kleiklinkers met brede voegen | Kleiklinkers met open voeg | Kleiklinkers waarbij een open voeg wordt gecreëerd. Bij ArtStone gebeurt dit via EcoSpacers. | Opritten en paden waar de uitstraling van kleiklinkers gewenst is. |
| Graskleiklinkers | Kleiklinkers met grasvoeg | Kleiklinkers met ruimte voor begroeiing tussen of binnen de voegen. Bij ArtStone bekijken we dit via EcoSpacers. | Voortuinen, paden, parkings met groener karakter. |
| Grind ongebonden | Los siergrind | Los grind als zichtbare waterdoorlatende oppervlakteafwerking. | Voortuinen, tuinpaden, opritten met aangepaste stabilisatie. |
| Grind gebonden | Gebonden grindverharding | Grind dat met een bindmiddel wordt samengehouden en waterdoorlatend kan blijven. | Als oppervlakteafwerking mogelijk, maar vooral interessant als harde waterdoorlatende voegvulling. |
| Fijne split | Split als voeg- of opvulmateriaal | Split wordt vaak gebruikt als vulling tussen voegen of als technische laag. Minder vaak als hoofdafwerking. | Voegvulling, technische opbouw, waterpasserende klinkers. |
| Drainerend schraal beton | Waterdoorlatende fundering | Een drainerende funderingslaag die water kan doorlaten. | Als onderdeel van een correcte onderbouw. |
Niet helemaal.
Waterdoorlatende verharding is de brede verzamelterm. Die betekent dat water door de verharding en de onderliggende lagen kan infiltreren.
Waterpasserend wordt vaak gebruikt voor systemen waarbij het water niet door de steen zelf gaat, maar via open voegen of openingen tussen de stenen. Denk aan klinkers met brede voegen, natuursteen met EcoSpacers of grasdallen.
Poreus betekent dat het materiaal zelf kleine openingen heeft waardoor water kan lopen. Poreuze betonstraatstenen zijn daar een voorbeeld van.
Voor een particulier maakt die technische nuance misschien minder uit. Maar voor de juiste keuze is ze wel belangrijk. Een poreuze klinker vraagt een andere benadering dan een massieve steen met open voeg.
Bij een oprit speelt waterdoorlatendheid niet alleen op papier. De verharding moet ook praktisch werken.
Een oprit krijgt te maken met gewicht, draaibewegingen, stilstaande auto’s, vuil, bladeren en soms ook helling. Vooral op plaatsen waar autowielen vaak draaien of wringen, moet je kritisch kijken naar de stabiliteit van het gekozen systeem.
Voor een waterdoorlatende oprit kan je onder meer denken aan:
| Oplossing | Sterkte | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Waterdoorlatende betonklinkers | Sterk, vertrouwd, goed toepasbaar voor opritten | Correcte waterdoorlatende fundering blijft noodzakelijk. |
| Waterpasserende klinkers met open voeg | Water loopt via de voegen weg | Voegbreedte, voegvulling en onderhoud zijn belangrijk. |
| Grasdallen | Combinatie van groen en draagkracht | Niet iedereen wil het uitzicht of onderhoud van gras. |
| Natuursteen met EcoSpacers | Mooie uitstraling met waterpasserende voeg | Steen moet voldoende dik en sterk zijn voor opritgebruik. |
| Grind | Waterdoorlatend en natuurlijk uitzicht | Stabilisatie en onderhoud bepalen het comfort. |
| Gebonden grind | Kan als waterdoorlatende afwerking worden gebruikt | In zones met veel draaibewegingen bekijken we liever goed of dit op lange termijn de juiste keuze is. |
Bij ArtStone kijken we daarom niet alleen naar de vraag: “Is dit waterdoorlatend?”
We kijken ook naar:
Een oprit moet technisch kloppen. Anders krijg je later kans op verzakkingen, dichtslibbing of een oplossing die in praktijk niet comfortabel werkt.
Bij een terras ligt de belasting meestal lager dan bij een oprit. Daardoor zijn er andere mogelijkheden.
Een terras kan bijvoorbeeld waterdoorlatend of waterafvoerend opgebouwd worden met:
Keramische terrastegels worden vaak niet gezien als waterdoorlatend materiaal op zich. Toch kan water bij een plaatsing op tegeldragers tussen de tegels naar beneden lopen. De voeg blijft open en het water kan onder het terras afgevoerd of verder geleid worden, afhankelijk van de volledige opbouw.
Ook hier geldt dezelfde basisregel: de tegel alleen bepaalt niet alles. Het systeem eronder moet mee bekeken worden.
Bij terrassen spelen vaak nog andere vragen mee:
Een waterdoorlatend terras is dus niet alleen een technische keuze. Het moet ook passen bij hoe je je tuin gebruikt.
In een voortuin of tuinpad is er vaak meer ruimte om groen en verharding te combineren.
Denk aan:
Voor voortuinen is het vooral belangrijk dat de verharding niet onnodig gesloten wordt. Je wil voldoende comfort om te stappen of te parkeren, maar tegelijk vermijden dat regenwater rechtstreeks naar de straat of riolering loopt.
Grind kan hier een logische oplossing zijn, zeker als je een natuurlijke uitstraling zoekt. Voor opritten waar vaak gemanoeuvreerd wordt, bekijken we wel best of stabilisatie nodig is.
Veel mensen schrikken van het idee van een open voeg.
Dat is begrijpelijk. Een brede voeg wordt snel geassocieerd met onkruid, losliggende steentjes of veel onderhoud. Toch hoeft dat niet altijd zo te zijn.
Een open voeg kan op verschillende manieren worden ingevuld:
Die laatste optie is interessant wanneer je waterdoorlatendheid wil combineren met meer onderhoudsgemak. Een harde waterdoorlatende voegvulling is niet hetzelfde als een gesloten cementvoeg. Het juiste systeem kan water blijven doorlaten, terwijl de voeg minder gevoelig wordt voor losse vulling of ongewenste begroeiing.
We formuleren dat bewust voorzichtig. Niet elke harde voeg is waterdoorlatend. En niet elke waterdoorlatende voeg is geschikt voor elke toepassing. De voegbreedte, het product, de plaatsing en de onderbouw blijven bepalend.
Maar het idee dat waterdoorlatend automatisch gelijkstaat aan “veel onkruid” klopt niet.
Bij waterdoorlatende verharding wordt de onderbouw soms onderschat.
Dat is jammer, want daar zit vaak het verschil tussen een systeem dat werkt en een systeem dat alleen op papier goed klinkt.
Een correcte onderbouw moet twee dingen combineren:
Dat is niet altijd vanzelfsprekend. Te veel fijne deeltjes kunnen de open ruimtes tussen de korrels opvullen. Daardoor kan water minder goed infiltreren. Te weinig draagkracht kan dan weer zorgen voor verzakkingen.
Daarom moet je bij een waterdoorlatende oprit of terras altijd kijken naar de volledige opbouw:
Nee. Gras en grind zijn bekende oplossingen, maar er bestaan ook waterdoorlatende klinkers, waterpasserende klinkers, natuursteen met open voegen en technische systemen zoals FluvioStone.
Niet noodzakelijk. Met de juiste voegvulling kan je een open voeg onderhoudsvriendelijker maken. Een geschikte harde waterdoorlatende voeg kan een interessante oplossing zijn.
Er bestaat niet één beste waterdoorlatende verharding.
Voor de ene oprit zijn waterdoorlatende betonklinkers logisch. Voor een andere voortuin werken grasdallen of grind beter. Voor een terras kunnen keramische tegels op tegeldragers interessant zijn. En bij natuursteen kan een waterpasserende plaatsing met EcoSpacers een mooie combinatie geven van uitstraling en infiltratie.
De juiste keuze hangt af van je project.
Bij ArtStone bekijken we daarom niet alleen het materiaal, maar ook:
Twijfel je welke waterdoorlatende verharding past bij je oprit, terras of voortuin?
Kom langs in één van onze toonzalen. Je kan materialen in het echt zien, vergelijken en voelen. We bekijken samen welke oplossing past bij je woning, je gebruik en de technische opbouw van je project.
ArtStone helpt je kiezen voor een oprit of terras dat mooi is én juist opgebouwd wordt.
Nee. Een oprit is pas waterdoorlatend als het volledige systeem klopt. Dat betekent: de toplaag, de fundering, de onderfundering en de plaatsing moeten samen waterdoorlatend opgebouwd zijn.
Ja, meestal wel. Grasbetonproducten worden in de praktijk vaak grasdallen genoemd. Het zijn betonnen elementen met openingen waarin gras, grind, split of steenslag kan komen.
In de volksmond vaak wel. De lijst spreekt over gras-kunststofplaten. In praktijk worden die vaak grindplaten of kunststof grasdallen genoemd, afhankelijk van de toepassing.
Ja, veel natuursteen kan waterpasserend geplaatst worden met voldoende open voegen, bijvoorbeeld met EcoSpacers. Voor een oprit moet de steen wel voldoende dik en sterk zijn, en moet de onderbouw geschikt zijn voor de belasting.
Ja, dat kan. Een geschikte harde waterdoorlatende voegvulling is niet hetzelfde als een gesloten cementvoeg. Het juiste product, de voegbreedte en de volledige opbouw blijven wel bepalend.
